Korona zaustavila održavanje Svetosavske akademije u Kolašinu

 Korona zaustavila održavanje Svetosavske akademije u Kolašinu

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Svetog Savu koji se smatra jednom od najznačajnijih ličnosti srpske istorije. Savindan se obeležava u čast prvog srpskog arhiepiskopa, prosvetitelja i tvorca zakonodavstva. Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovekovne književnosti i zaštitnikom prosvetnih ustanova.

U Kolašinu, već 21 godinu ovaj dan se obelježava svečanom akademijom. Ipak ove godine zbog epidemioloških mjera neće biti svečane akademije, ali kako je najavio predsjednik SO Milan Đukić, umjesto čuvenih besjeda koje su obilježile prethodne akademije i bogatog kulturno umjetničkog programa, ove godine SO Kolašinu u organizaciji sa MCP će pokušati da nastavi tradiciju.

„Skupština opštine Kolašin će u saradnji sa MCP obezbijediti oko 200 knjiga o Sv. Savi koje će biti poklon za sve zainteresovane  učenike, omladinu i građane Kolašina. Osnovna ideja je da kroz obrazovnu i kulturnu funkciju ove knjige, omladini bude predstavljen Sv. Sava, koji je nama i drugim narodima vjekovima služio kao primjer uzvišenog intelekta, univerzalne mudrosti i pravoslavne duhovnosti. Takođe, pokušat ćemo da kreiramo prigodan materijal kulturno – umjetničke sadržine koji treba da bude predstavljen putem društvenih mreža. Koliko ćemo u tome uspjeti zavisi od više tehničkih faktora, ali to ostavljamo za narednu nedelju o čemu ćemo blagovremeno obavijestiti javnost i građane Kolašina. Na ovaj način želimo da nadomjestimo to što se ove godine, zbog korona virusa, ne može organizovati Svetosavska akademija i standardni kulturno – umjetnički program koji je uvijek prati“, naveo je Đukić prošle nedelje u saopštenju za javnost.  

Osvrt na prošlogodišnju Svetosavsku akademiju

Prošlogodišnju svečanu akademiju u Kolašinu blagoslovio je Arhiepiskop cetinjski Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, i tom prilikom je kazao da dvadeseta godina obilježavanja Svetoga Save u Kolašinu predstavlja nastavak onog što traje vjekovima na ovim našim prostorima:

„Mi ove godine obilježavamo 800 godina osnivanja Zetske episkopije – Mitropolije, od strane Svetoga Save na Miholjskoj Prevlaci, tako da njegov spomen i sjećanje na njega traje 8 vjekova. Dakle, obilježavamo ne samo 20. godišnjicu ovih akademija nego 800 godina Episkopije Mitropolije zetske, Mitropolije crnogorske, skenderijske, primorske, kako se zvala brdske. 800 godina pamćenja i sjećanja na tu izuzetnu ličnost Svetoga Savu arhiepiskopa, velikoga mudraca i znalca, državnika. Sve je spojeno u njegovoj ličnosti,“ iskakao je mitropolit Amfilohije, prošle godine dodajući da je Sveti Sava u svoje vrijeme bio najznačajnija ličnost ne samo u našem narodu, nego najznačajnija ličnost na hrišćanskom Istoku, i ono što je za Zapad bio Franjo Asiški u 12. vijeku, to je za Istok bio Sveti Sava.

Molba Mitropolita Amfilohija koju lokalna vlast još nije uslišila

Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije zamolio je sve prisutne Kolašince, predstavnike vlasti da ispoštuju najzaslužniju ličnost iz ovih krajeva patrijarha Gavrila Dožića te podsjetio da se, te godine, odnosno 2020. godine obilježava i 70 godina od njegovog upokojenja.

„On je poznat u čitavoj Evropi jedini poglavar crkveni od svih Evropskih crkava koji je bio u Dahau sa Svetim Vladikom Nikolajem u toku II svetskog rata i kao takav je poznat u čitavoj Evropi a bojim se da je najviše zaboravljen u njegovom Kolašinu i Morači. To je tako bilo ali se ja nadam da tako više neće biti jer ja sam zamolio djecu iz škole vjeronauke pri hramu svetog Dimitrija u Kolašinu, jer djeci anđeli govore, da odu kod predsjednika grada i skupštine opštine Kolašin i da traže da se u Kolašinu jednoj najznačajnijoj ličnosti da ime ulice. Na primjer, kažu ovaj Trg u Kolašin je Trg Boraca, pa ima li većeg borca od Gavrila Dožića koji je i I svetski rat proveo u zatočeništvu, učestvovao je u Mojkovačkoj bitci na Mojkovcu i tokom II Svetskog rata kao jedinstveni poglavar srpske pravoslavne crkve bio zatvoren po direktnoj naredbi Hitlera“, podsjetio je mitropolit.

Mislim da je ovaj grad, istakao je Mitropolit tom prilikom, toj najznačajnijoj ličnosti Gavrilu Dožiću najznačajnijem borcu protiv i austrougarske okupacije i protiv nacifašizma duguje da mu konačno da neko obeležje.

„To treba nama, i to je naša sramota da ta ličnost nema obeležje u ovom gradu“, kazao je on.

Sa prošlogodišnje akademije, Foto: privatna arhiva

Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovijekovne književnosti, stoga je i zaštitnik prosvjetnih ustanova. Rođen je 1169. godine kao najmlađi sin srpskog župana Stefana Nemanje. Svetovno ime bilo mu je Rastko.

Odrekao se svetovnog života i zamonašio veoma mlad, oko 1192. godine, na Svetoj Gori, u ruskom manastiru Sveti Pantelejmon. U Srbiju se vratio 1208. godine da potpuno izmiri zavađenu braću. Bavio se prosvetiteljskim radom prenoseći osnovne verske i svetovne pouke. 

Iza sebe je ostavio više pisanih dela. Najznačajnija su „Žitije Svetog Simeona“, „Karejski tipik“, „Hilandarski tipik“ i „Studenički tipik“, kao i „Zakonopravilo“.

U Nikeji je 1219. od vizantijskog cara Teodora Laskarisa i vaseljenskog patrijarha Manojla i Haritopula izdejstvovao autokefalnost srpske crkve i srpsku arhiepiskopiju. Umro je u Trnovu 25. januara 1236. godine, na povratku iz hodočašća u Jerusalim, posle jedne diplomatske misije za bugarsku arhiepiskopiju.

Prema zapisima iz tog vremena, glas o smrti Rastka Nemanjića stigao je u Srbiju 27. januara, pa se u SPC na taj dan služe liturgije. Njegove mošti su iz Trnova prenete u Srbiju i sahranjene u manastiru Mileševi 1237. godine.

Savin kult je u narodu bio jak zbog čega je u vreme Banatskog ustanka, 1594. godine, veliki vezir Sinan paša naredio je da se mošti Svetog Save odnesu iz manastira Mileševe i spale u Beogradu, na Vračaru. Praznik Sveti Sava je ustanovljen za školsku slavu 1840. godine, na predlog Atanasija Nikolića, rektora Liceja iz Kragujevca. Posle poluvekovne zabrane, 1990. godine ponovo se obeležava kao školska slava.

Ime Svetog Save nose mnogi toponimi, kao što su Savina, Savinica, Savina voda, Savina greda, Savina stopa, Savin izvor, Savin potok, Savina strana, Savin kuk, Savino počivalo.

Avatar

Admin

Pročitajte još